14 Meh

Women in Trousers

Dim ond yn ystod y 100 mlynedd diwethaf mae menywod wedi cael gwisgo trowsus, naill ai oherwydd arferiad cymdeithasol neu yn ôl y gyfraith. Mae ffotograffau, erthyglau a dogfennau cynnar merched sy'n gwisgo trowsus wedi cael eu coladu mewn archif ym Mhrifysgol Caerdydd, o'r enw 'Women in Trousers', ac mae'n agored i fyfyrwyr ymweld â hi.

Mae 'Women in Trousers: A Visual Archive' yn gasgliad o ddelweddau digidol sydd gyda'i gilydd yn adrodd stori am fenywod mewn trowsus fel hanes o newid cymdeithasol, diwylliannol a gwleidyddol. Mae'n cynnig disgrifiad gweledol o'r ystyron cymhleth, sydd weithiau'n croes, i'r merched sy'n gwisgo'u trowsus mewn mannau cyhoeddus. Casglwyd y lluniau o amrywiaeth o ffynonellau, gan gynnwys papurau newydd, cyfnodolion, ffotograffau, a darluniau. Tra bod trowsus a dillad deufforchiog eraill yn brif ffocws, mae'r archif hefyd yn gartref i ddelweddau sy'n edrych yn fwy cyffredinol ar hanes menywod a diwygio gwisgoedd ym Mhrydain, Ewrop ac America.

Archif 'Women in Trousers'

Roedd nifer fechan o'n myfyrwyr yn ddigon ffodus i fod yn grŵp ysgol gyntaf a wahoddwyd i ddarganfod mwy am y casgliad. Cawsom ein croeso gan Dr Becky Munford, Cyfarwyddwr yr archif a Darllenydd mewn Llenyddiaeth Saesneg yn yr Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth, a'i Chynorthwy-ydd, Amber Jenkins, myfyrwraig PhD.  

Dechreuodd Dr Munford y sesiwn gyda throsolwg o hanes cymdeithasol, gwleidyddol a diwylliannol merched yn gwisgo trowsus ac eglurhad o sut y gosodwyd yr archif ar-lein. Yna rhoddwyd taflenni cwestiynau i'r myfyrwyr i'w helpu i strwythuro eu hymchwil pellach ar y pwnc. Yna, roeddent yn rhydd i bori drwy'r archif, yn gorfforol ac ar-lein, ac i ofyn cwestiynau i Dr Munford a Ms Jenkins.

Roedd y sesiwn yn ddiddorol iawn ac fe holodd nifer o'r myfyrwyr am ddychwelyd i'r Llyfrgell i ddarllen eu hunain ymhellach. Hoffem ddiolch i Dr Munford a Ms Jenkins am ein cael ac am roi prynhawn mor ddiddorol i ni.

 

‘Landladies’. Peggy Whistler (Margiad Evans) and Nancy Whistler (Sian Evans) at their Guest House near Ross on Wye, June 1938. From Nancy Nightingale’s collection, courtesy of Jim Pratt.

 

‘Bloomerism. – New Costume for Ladies’, in Illustrated London News(27  September 1851), p. 396. Source: Special Collections and Archives, Cardiff University.